Sobieszów – majątek potężnego rodu.

Sobieszów był dawniej samodzielnym miastem, a obecnie jest dzielnicą Jeleniej Góry. Leży na granicy Pogórza Karkonoskiego i Kotliny Jeleniogórskiej.

Poniżej Panorama 360. Można oddalać, przybliżać i obracać się dookoła, w górę i w dół. Miłego oglądania ( niektóre panoramy potrzebują kilku sekund aby się prawidłowo wgrać)

Sobieszów był najdalej na południe wysuniętą częścią Jeleniej Góry, aż do momentu, kiedy w 1998 roku do miasta przyłączono Jagniątków.

Sobieszów powstał pod koniec XIII wieku, prawdopodobnie podczas okresu kolonizacji prowadzonej przez joannitów z Cieplic. Był wsią lokacyjną, a jego nazwa może wywodzić się od imienia jednego z zasadźcy. Sobieszów po raz pierwszy został wspomniany w księdze biskupstwa wrocławskiego z 1305 roku, co może wskazywać na to, że już wtedy mógł istnieć tutaj kościół parafialny.

Z zapisków na temat wsi, istnieją również informacje, że w 1337 roku książę Henryk, sprzedał grunt niejakiemu Wernherowi z Jeleniej Góry, co jest niewątpliwie dowodem na istnienie osady.

W roku 1355 wieś należała do jeleniogórskiego okręgu sądowego, a w 1364 roku przeszła w ręce Gotsche Schoffa, który odkupił ją od Agnieszki, wdowy po księciu świdnicko-jaworskim Bolku II. W 1369 roku cały majątek oddał dożywotnio synowi swojej żony Margarethe. Jednak kilka lat później, wieś wraca w pierwotne ręce, gdyż w 1380 roku pożyczył od proboszcza Nicolausa z Sobieszowa, roczny czynsz z Chmielenia w wysokości 10 marek w celu wyposażenia dwóch ołtarzy w kościele parafialnym w Starej Kamienicy, która wówczas była jego rodową siedzibą.

Sobieszów w tych latach odgrywał rolę osady służebnej dla zamku Chojnik, który od 1393 oku został własnością rodu Schaffgotschów, tworząc tutaj tym samym, jedną z najważniejszych siedzib rodowych. Sobieszów wraz z Chojnikiem pozostał przez kolejne stulecia, siedzibą administracyjną tego potężnego rodu.

Podczas wojen husyckich, doszło do krótkotrwałych zmian własnościowych. W 1423 roku Sobieszów stał się współwłasnością Hansa von Schaffgotscha i burgrabiego jeleniogórskiego Konrada Neympcza. W 1520 roku zmarł ostatni katolicki proboszcz co spowodowało przejęcie kościoła przez ewangelików, ale już dwadzieścia lat później, Hans von Schaffgotsch wprowadził protestantyzm jako obowiązujące wyznanie.

Czarne chmury nadciągnęły nad wieś w czasie wojny trzydziestoletniej. Właściciel dóbr Hans Urlich von Schaffgotsch był spokrewniony z księciem Albertem Wallensteinem, dowódcą wojsk cesarskich. Oboje zostali podejrzani o spisek, hrabia został uwięziony w 1634 roku i ścięty po procesie w 1635 roku w Ratyzbonie. Wszelkie jego dobra zostały skonfiskowane, a rodzina została uwięziona. Dobra ziemskie wraz z Chojnikiem wróciły w ręce Schaffgotschów dopiero w 1645 roku.

W 1840 roku wieś była bardzo dobrze rozwinięta. We wsi były – dwa kościoły, dwie plebanie, dwie szkoły, dwie cegielnie, młyn wodny z trzema kołami, młyn do mielenia kory dębowej, dwa tartaki, browar, gorzelnia, dwie krochmalnie. Drukarnia katunu, farbiarnia, dwa bielniki i szlifiernia szkła. Torfiarnia zatrudniająca ośmiu pracowników wytwarzała 240 tys. kostek torfu, a w niedalekim folwarku trzymano 650 merynosów. W 1872 roku otworzono odlewnię metalu.

Działała również, znana w całej okolicy, fabryka zajmująca się budową maszyn młynarskich. W 1875 roku Sobieszów mógł pochwalić się 292 budynkami i sześcioma szlifierniami szkła, fabryką zapałek, cegielnią, trzema foluszami, dwoma młynami, dwoma wytwórniami miazgi drzewnej i pocztą.

Bardzo rozwinęła się również branża turystyczna. W 1890 roku we wsi było osiem hoteli, kilka pensjonatów i gospód wraz z największym hotelem Tietz (obecnie opuszczony budynek szkoły menadżerskiej). W roku 1891 do Sobieszowa przyjechał pierwszy pociąg na nowo powstałej linii kolejowej. Z ciekawostek należy wspomnieć o tym, że w 1913 roku hrabia von Schaffgotsch otrzymał koncesję na budowę prywatnej linii kolejowej z Sobieszowa przez Podgórzyn, Sosnówkę i Miłków do Kowar.

Niestety nie doszło do realizacji zadania. W okresie międzywojennym Sobieszów posiadał już dziesięć hoteli, u podnóża Chojnika powstało nowe osiedle willowe i piękny basen, który stał się wówczas bardzo popularny wśród mieszkańców i turystów.

Sobieszów od początku założenia, aż do końca II wojny światowej był w rękach rodu von Schaffgotsch.

Po II wojnie światowej Sobieszów został szybko zasiedlony przez Polaków. Jak większość miejscowości w naszym regionie, praktycznie nie ucierpiał podczas wojny. Ciąż było czynnych kilka hoteli. Niektóre pensjonaty zostały przejęte przez FWP. W dawnej siedzibie rodu utworzono szkołę rolniczą, a w folwarku działało gospodarstwo szkolne.

W 1954 roku została zlikwidowana komunikacja tramwajowa, która zawitała tutaj w 1900 roku. W roku 1962 wieś otrzymała prawa miejskie. Na początku lat 70. na terenie dawnego parku pałacowego powstało osiedle mieszkaniowe.

Obecnie Sobieszów wciąż rozwija się w kierunku turystycznym. Nowo powstałe Transgraniczne Centrum Turystyk Aktywnej zapewnia mieszkańcom i turystom wiele atrakcji sportowych przez cały rok. Powstały i wciąż powstają nowe ścieżki rowerowe. Sobieszów jest także doskonałym miejscem wypadowym w pobliskie miejscowości górskie do których, prowadzi wiele szlaków turystycznych.

Dawne nazwy : 1305 - Hermanni villa circa, Hermanii Villa, 1327 - Hermsdorff, 1337 - Hermansdorf, 1369 - Hermannsdorf, 1390 - Hermansdorf, 1576 - Hermsdorf auffm Kienast, 1668 - Hermsdorf, 1687 Herbsdorff sub castro Kynast, 1765 Hermsdorf, 1786 - Herrnsdorf unterm Kynast, Hermsdorf, 1816 - Hermsdorf unterm Kinast, 1825 - Hermsdorf unterm Kynast, 1850 - Sosnowiec, 1875 - Hermsdorf Kynast, Hermsdorf, 1945 - Kynast, Chojniasty, Chojnastów, Chojnast, Chojnaste, Jarzmanice, 1946 Sobieszów.

DkM Studio Dariusz Mofina

Sobieszów – majątek potężnego rodu.