Historyczne centrum Żelaznego Brodu skrywa prawdziwe perełki

W samym sercu czeskiego Železnego Brodu znajduje się jeden z najcenniejszych zespołów zabytkowych regionu. Vesnická památková zóna (Wiejska strefa ochrony zabytków) obejmuje historyczną część miasta z cennymi przykładami architektury ludowej, dawnym kompleksem bielarni płótna Běliště oraz zespołem barokowych rzeźb sakralnych, które od stuleci tworzą charakter tego miejsca.

Zabytkowa wiejska strefa ochrony konserwatorskiej w Żelaznym Brodzie należy do najlepiej zachowanych zespołów tradycyjnej architektury ludowej w regionie Podkarkonoskim. Historyczny obszar został objęty ochroną konserwatorską w 1995 roku, dzięki czemu do dziś zachował swój wyjątkowy charakter i dawny układ zabudowy.

Najważniejszym obiektem objętym ochroną jest Běliště – dawna bielarnia i farbiarnia płótna z początku XIX wieku. Budynek należy do najlepiej zachowanych przykładów dawnego rzemiosła tekstylnego w regionie i obecnie stanowi część miejskiego muzeum. To właśnie tutaj można poznać historię produkcji i obróbki płótna, która przez wieki była jednym z filarów lokalnej gospodarki.

Na uwagę zasługuje również zespół barokowych rzeźb rozmieszczonych w historycznej części miasta. Szczególne miejsce zajmuje figura św. Jana Nepomucena, patrona mostów i ludzi związanych z wodą, należąca do najcenniejszych przykładów sztuki sakralnej w Železnym Brodzie. W pobliżu znajduje się także rzeźba św. Jana Chrzciciela oraz figura św. Floriana, patrona chroniącego przed pożarami. Razem tworzą one charakterystyczny krajobraz kulturowy dawnego miasta.

Całość znajduje się na obszarze objętym ochroną jako Vesnická památková zóna Železný Brod. Status ten przyznano w celu zachowania historycznego układu urbanistycznego, tradycyjnej zabudowy oraz cennych elementów małej architektury i sztuki sakralnej. Dzięki temu do dziś można tu zobaczyć autentyczny fragment dawnego podkarkonoskiego miasta, którego rozwój przez stulecia związany był z rzemiosłem, handlem i przemysłem szklarskim.

O dzielnicy Trávníky, stanowiącej najcenniejszą część historycznego Železnego Brodu i posiadającej własną, wyjątkową historię, napiszemy w osobnym materiale.

Jak dojechać?

Miasto Železný Brod położone jest w malowniczej dolinie rzeki Izery  na granicy Czeskiego Raju (Český ráj), Gór Izerskich (Jizerské hory) i Karkonoszy. Ze Szklarskiej Poręby jedziemy tutaj przez przejście graniczne w Jakuszycach, Harrachov i Tanvald (kierunek Praga).

Historyczne centrum Żelaznego Brodu skrywa prawdziwe perełki