Gdzie zniknął mnich? Tajemnica Mysiej Skały nad Riegrovą ścieżką

Nad doliną Izery, wysoko ponad słynną Riegrovą ścieżką, wyrasta skalna ambona, z której można patrzeć na krajobraz tak, jakby otwierał się pod nogami wielki atlas gór. To Mysí skała – jedna z najbardziej charakterystycznych skał widokowych w regionie Semily i Żeleznego Brodu

Niewielka, ale spektakularna. Skała ma około 25 metrów wysokości i stoi na zboczu wzgórza Medenec, nad miejscowością Spálov. Jest zbudowana z bazaltu. Na jej szczyt prowadzą wykute w skale stopnie i krótkie odcinki zabezpieczone łańcuchami. Nagród za wejście nie wręczają, ale widok robi robotę: głęboka dolina Izery, grzbiety Gór Izerskich i w pogodne dni fragmenty Karkonoszy.

To miejsce nie jest jednak tylko punktem widokowym. To także ciekawy przykład tego, jak powstają nazwy w krajobrazie – czasem z legendy, czasem z pomyłki, a czasem z czystej ludzkiej wyobraźni.

Dziś wszyscy mówią Myší skála, czyli „Mysia Skała”. Brzmi sympatycznie, trochę bajkowo. Problem w tym, że myszy raczej nie mają nic wspólnego z tą skałą. W starszych źródłach pojawia się bowiem nazwa Mniší skála – czyli „Skała Zakonników”. Wystarczy chwila spojrzenia na skalne kształty, żeby zrozumieć, skąd się to mogło wziąć. Bazaltowe bloki stojące jeden obok drugiego przypominają postacie w kapturach, jakby grupa mnichów zatrzymała się na skraju przepaści i patrzyła w dół doliny.

Potem stało się coś typowego dla geografii nazw. Z Mniší zrobiło się Myší. Jedna zgubiona litera – i nagle zamiast zakonników mamy myszy. W czeskiej wymowie różnica jest minimalna, więc taka przemiana mogła przejść zupełnie niezauważona. Mapy powtarzają to, co zapisze pierwszy autor, przewodniki przepisują mapy, a po kilku dekadach nowa nazwa zaczyna uchodzić za „odwieczną”.

W efekcie skała ma dziś kilka wariantów nazwy. Spotyka się Myší skála, Mniší skála, a nawet lokalne określenia Míšek czy Myškova skála. Jedni wolą romantyczną historię o mnichach, inni przyjmują mysią wersję bez większej filozofii.

Jedno jest pewne: sama skała nie przejmuje się tą dyskusją. Od ponad stu lat stoi nad doliną Izery i przyciąga turystów. Już w 1926 roku teren został udostępniony przez Klub Czeskich Turystów, który przygotował dojście i oznakowanie. Od tego czasu jest to jeden z klasycznych punktów widokowych na trasie Kamenického stezka, biegnącej górną krawędzią doliny między Bítouchovem a Spálovem.

Można więc powiedzieć, że jest to miejsce z dwiema historiami. Jedna zapisana w kamieniu – bazaltowej skale stojącej nad doliną. Druga zapisana w języku – w nazwie, która zgubiła jedną literę i zmieniła zakonników w myszy.

A może właśnie odwrotnie: może to nie myszy przejęły skałę, tylko mnisi po prostu zeszli ze sceny, zostawiając po sobie tylko cień dawnej nazwy. W górach takie rzeczy zdarzają się częściej, niż podpowiada logika.

Gdzie zniknął mnich? Tajemnica Mysiej Skały nad Riegrovą ścieżką