Palenie Czarownic. Noc ognia i oczyszczenia czeskich Karkonoszach.

To jedna z najbardziej rozpoznawalnych czeskich tradycji, ale jej dzisiejsza forma – ognisko, kukła czarownicy i kiełbasa z piwem – ma niewiele wspólnego z pierwotnym znaczeniem. „Pálení čarodějnic” wyrasta z bardzo konkretnych wierzeń o zagrożeniu, granicy między światami i potrzebie ochrony.

30 kwietnia w Czechach trudno znaleźć miejscowość, w której nie płonie ognisko. „Pálení čarodějnic” to powszechna tradycja obchodzona niemal wszędzie – od dużych miast po najmniejsze wsie. W rejonie Harrachova, Korenova, Desnej, Tanvaldu, wydarzenia odbywają się blisko siebie i w takiej kolejności, że można uczestniczyć w kilku z nich jednego wieczoru.

„Pálení čarodějnic” ma korzenie w przedchrześcijańskich zwyczajach związanych z końcem zimy i początkiem nowego cyklu w przyrodzie. Przełom kwietnia i maja był traktowany jako moment szczególny – czas, kiedy należało zabezpieczyć przestrzeń i symbolicznie zamknąć stary okres. Służyły temu ogniska rozpalane na skrajach osad i w miejscach widocznych z daleka. Ogień miał znaczenie oczyszczające i ochronne.

Motyw czarownicy pojawił się później. Kukła spalana na stosie to uproszczony symbol tego, co miało zostać „usunięte” – zła, chorób, niepowodzeń. Współcześnie jest to już element tradycji, a nie wyraz dawnych wierzeń.  To zwyczaj sięgający dawnych obrzędów przejścia między zimą a wiosną, dziś funkcjonujący jako lokalne spotkania przy ognisku.

– Příchovice (lesopark na Sluneční) – start o 17:30
– Desná III (boisko) – ognisko o 19:00 (stoiska od 17:00)
– Harrachov (łąka Sedmidomky) – od 18:00
– Tanvald – Honvart – zapalenie granicy o 20:30 (wcześniej, od 18:00, lampiony i przemarsz)

Bliskość tych miejscowości i rozkład godzin sprawiają, że wieczór można zaplanować tak, by zobaczyć więcej niż jedno wydarzenie – od wcześniejszego ogniska w Desnej po późniejsze zapalenie granicy w Tanvaldzie.

Choć dziś to przede wszystkim forma spędzania czasu, sam schemat pozostał niezmienny: ogień jako centralny punkt i symboliczne zamknięcie zimy. W tej jednej nocy widać to w całych Czechach – nie w jednym miejscu, tylko niemal wszędzie jednocześnie.

Palenie Czarownic. Noc ognia i oczyszczenia czeskich Karkonoszach.