Kamienna Góra - Skalny skarb Lubania

Kamienna Góra w Lubaniu to wzgórze położone tuż przy historycznym centrum miasta. Ma około 283 metrów wysokości i jest jedną z najbardziej charakterystycznych form terenowych w tej części Pogórza Izerskiego. Nie jest to jednak zwykłe wzniesienie. W rzeczywistości jest to pozostałość dawnej aktywności wulkanicznej sprzed kilkudziesięciu milionów lat.

W trzeciorzędzie na obszarze dzisiejszego Dolnego Śląska dochodziło do licznych erupcji wulkanicznych. Magma wydostawała się na powierzchnię i zastygała w postaci lawy, tworząc pokłady bazaltu. Kamienna Góra jest jedną z takich struktur – bazaltową kopułą powstałą w wyniku zastygnięcia lawy. W późniejszym okresie procesy erozyjne zniszczyły większość dawnych stożków wulkanicznych, natomiast twarde skały bazaltowe pozostały i dziś tworzą wyraźne wzniesienie w krajobrazie Lubania.

Najbardziej charakterystycznym miejscem na wzgórzu jest tzw. „Kociołek”, czyli dawne wyrobisko kamieniołomu bazaltu. Eksploatacja skały trwała tu przez wiele stuleci, ponieważ bazalt był bardzo cenionym materiałem budowlanym i drogowym. Po zakończeniu wydobycia pozostały strome ściany skalne zbudowane z kolumn bazaltowych. Są to pionowe, wielokątne słupy powstałe podczas powolnego stygnięcia lawy. W niektórych miejscach osiągają one kilkanaście metrów wysokości i tworzą charakterystyczne regularne struktury.

W XIX wieku teren dawnego kamieniołomu oraz całego wzgórza przekształcono w park miejski. Powstały alejki spacerowe, nasadzenia drzew oraz punkty widokowe. W parku znajduje się również budynek zwany Domem Górskim, który powstał jako element zagospodarowania rekreacyjnego wzgórza.

Obecnie Kamienna Góra jest jednym z ważniejszych miejsc spacerowych w Lubaniu. Jednocześnie stanowi cenny obiekt geologiczny, ponieważ dobrze widoczne są tu struktury powstałe w wyniku zastygnięcia lawy wulkanicznej. Dzięki temu wzgórze jest częścią tzw. Krainy Wygasłych Wulkanów – obszaru obejmującego liczne pozostałości dawnych wulkanów na Dolnym Śląsku.

Kamienna Góra łączy więc w jednym miejscu historię miasta, dawną działalność górniczą oraz znacznie starszą historię geologiczną regionu. Dziś jest to przede wszystkim park i miejsce spacerów, ale jego najważniejszą wartością pozostaje wciąż czytelna budowa geologiczna, która przypomina o wulkanicznej przeszłości tej części Dolnego Śląska.

Kamienna Góra - Skalny skarb Lubania