Kwatera żołnierzy na cmentarzu w Cieplicach - Polskie ślady I wojny światowej

Niezwykle interesująca kwatera żołnierska zachowała się na cmentarzu parafialnym w Jeleniej Górze Cieplicach. Ustawiono na niej 14. niewielkich kamiennych krzyży upamiętniających żołnierzy poległych podczas I wojny światowej. Wiele z nich nosi inskrypcje z polskimi nazwiskami.

Kamienne krzyże ustawione są w trzech równych rzędach. Są stylizowane na Eisernes Kreuz (krzyż żelazny), odznaczenie wojskowe z czasów Cesarstwa Niemieckiego, przyznawane za męstwo na polu walki. Mają nie więcej jak pół metra wysokości. Natomiast całą kwaterę wieńczy płyta nagrobna z napisem : „ 1914-1918 Gedenkt Unser Tapferen Bruder Die im treuer plicht - Erfuling für das Vaterland ihr leben opferten” (1914+1918 W dowód wdzięczności naszym bohaterskim braciom, którzy oddali swoje życie spełniając zaszczytny obowiązek wobec Ojczyzny).

Wojskową kwaterę zaprojektował wybitny cieplicki rzeźbiarz Cirillo dell’ Antonio, na początku lat 20 XX wieku. Urodzony w Tyrolu, kształcił się w pracowniach rzemieślniczych i rzeźbiarskich, a w 1903 r. przyjął ofertę pracy w Szkole Snycerskiej w Cieplicach. W 1922 r. został dyrektorem tejże placówki, którą kierował do 1940 r.

W zbiorowej mogile spoczywają żołnierze armii niemieckiej, którzy zmarli w cieplickich lazaretach z ran odniesionych na frontach I wojny światowej. Okazuje się, że wiele ze stojących tu krzyży zawiera inskrypcje z polsko brzmiącymi nazwiskami : Brzoska, Tysarczyk, Krzysik, Zurek, Szczepańczyk, Nowakowski, Jóźwiakowski, Cibura.....

Nic w tym specjalnie dziwnego bowiem, podczas tej wojny w armii niemieckiej walczyło 780 tys. Polaków – na frontach na wschodzie i na zachodzie. Prawdopodobnie 110 tys. z nich zginęło. Ci, którzy przeżyli, wchodzili potem w skład wysoko ocenianych pod względem wojskowym jednostek walczących o niepodległość i granice II Rzeczpospolitej.

Pełną mobilizację wojenną ogłoszono w Niemczech 1 sierpnia 1914 r. Polacy, zamieszkujący tereny włączone na mocy rozbiorów do Prus, kierowani byli początkowo głównie do II Korpusu Armijnego - Szczecin, V – Poznań, VI – Wrocław, XVII – Gdańsk, XX – Olsztyn oraz do Pruskiego Korpusu Gwardii. Ich entuzjazm był umiarkowany. – Mieli walczyć w niemieckiej armii i ginąć nie za swoją sprawę, walcząc często ze swoimi rodakami służącymi we francuskiej czy rosyjskiej armii.

Około 17 tys. Polaków zdezerterowało z niemieckiej armii do Armii Polskiej we Francji lub trafiło do niej przez obozy jenieckie.

Kwatera żołnierzy na cmentarzu w Cieplicach - Polskie ślady I wojny światowej