Miasto zmarłych pod centrum Brna. Kostnica Św. Jakuba

Pod brukiem Jakubskiego Rynku w Brnie znajduje się miejsce, które bardziej niż jakiekolwiek muzeum zmusza do refleksji nad kruchością ludzkiego życia. Kostnica u św. Jakuba to jedno z największych ossuariów w Europie, a zarazem jedna z najbardziej przejmujących atrakcji czeskiego miasta – surowa, autentyczna i pozbawiona taniej sensacji.

Pod historycznym centrum Brna, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła św. Jakuba, kryje się Kostnice u sv. Jakuba – miejsce, które przez stulecia pozostawało zapomniane, a dziś przyciąga tysiące zwiedzających. To druga co do wielkości kostnica w Europie pod względem liczby zgromadzonych szczątków ludzkich. Szacuje się, że spoczywa tu ponad 50 tysięcy osób, których losy splotły się z historią Brna od średniowiecza po XVIII wiek.

Geneza tego miejsca jest prosta i brutalna zarazem. Przykościelny cmentarz szybko przestał wystarczać, zwłaszcza w czasach epidemii dżumy, cholery oraz wojen. Stosowano więc powszechną wówczas praktykę: po kilkunastu latach od pochówku groby otwierano, a kości przenoszono do podziemnych krypt. W ten sposób pod placem Jakubskim powstał rozległy system korytarzy i komór, wypełnionych czaszkami i kośćmi ułożonymi warstwami, bez indywidualnych nagrobków i bez nazwisk.

Zwiedzanie kostnicy nie przypomina typowej atrakcji turystycznej. To przestrzeń surowa, chłodna i oszczędna w środkach wyrazu. Brak tu inscenizacji rodem z horrorów czy efekciarskich rekwizytów. Zamiast tego panuje cisza, półmrok i poczucie obcowania z autentycznym świadectwem historii. Dodatkowym elementem jest specjalnie skomponowana, autorska muzyka, dyskretnie towarzysząca zwiedzającym. Nie narzuca się, nie epatuje emocjami, ale subtelnie wzmacnia mistyczny charakter miejsca.

Kostnica u św. Jakuba nie opowiada historii jednostek, lecz historii miasta. Jest zapisem masowych tragedii, codziennej śmiertelności dawnych epok i realiów życia, w których śmierć była znacznie bliżej niż dziś. To także ważne przypomnienie, że pod nowoczesnym, tętniącym życiem Brnem istnieje druga warstwa miasta – cicha, nieruchoma i niepodlegająca modom.

Dla osób szukających w podróży czegoś więcej niż ładnych widoków i kawiarni, to miejsce obowiązkowe. Nie szokuje, ale zmusza do myślenia. A to w turystyce coraz rzadsza wartość.

Kostnica u św. Jakuba w Brnie (Kostnice u sv. Jakuba) jest udostępniona do zwiedzania przez większość roku. Obiekt czynny jest od wtorku do niedzieli w godzinach 9:30–18:00, z ostatnim wejściem o 17:30; w poniedziałki kostnica pozostaje zamknięta. Zwiedzanie odbywa się w określonych turach i trwa zwykle od 15 do 30 minut. Bilety można kupić na miejscu lub online, a posiadacze karty BRNOPAS mają wstęp wliczony w pakiet. W sezonie organizowane są również specjalne zwiedzania wieczorne, w tym nocne wejścia przy nastrojowym oświetleniu. Warto pamiętać, że to podziemia – nawet latem panuje tam chłód.

Bilety wstępu do kostnicy u św. Jakuba w Brnie (Kostnice u sv. Jakuba) kosztują obecnie 160 CZK (bilet normalny) oraz 80 CZK (bilet ulgowy). Dzieci do 6. roku życia mają wstęp bezpłatny. Dostępny jest także bilet rodzinny w cenie około 380 CZK. Posiadacze karty BRNOPAS mogą zwiedzać obiekt bez dodatkowych opłat.

Miasto zmarłych pod centrum Brna. Kostnica Św. Jakuba