Od drewnianego roweru po Rolls-Royce’a. Muzeum Techniki w Libercu potrafi zaskoczyć

Zabytkowe samochody, motocykle, rowery, tramwaje, autobusy, lokomotywy i pamiątki związane z przemysłową historią miasta. Technické muzeum Liberec nie jest miejscem wyłącznie dla zapalonych miłośników motoryzacji. Cztery pawilony wypełnione techniką pokazują blisko dwa stulecia rozwoju transportu i przemysłu – od prymitywnych drewnianych konstrukcji po luksusowe Rolls-Royce’y i samochody, które jeszcze niedawno można było spotkać na naszych ulicach.

Muzeum działa od 2014 roku na terenie dawnych Libereckich Targów Wystawienniczych przy ulicy Masarykova. Powstało z inicjatywy grupy pasjonatów, którzy chcieli przypomnieć, jak ogromną rolę w rozwoju Liberca i całego regionu odegrały przemysł, wynalazki i transport. Z czasem kolekcja rozrosła się do czterech pawilonów i dziś znacznie wykracza poza pierwotną wystawę pojazdów.

Najbardziej efektowną częścią ekspozycji pozostają jednak samochody. Można tu zobaczyć zarówno niewielkie przedwojenne konstrukcje czechosłowackie, jak i pojazdy brytyjskie, amerykańskie oraz samochody należące niegdyś do absolutnej motoryzacyjnej elity. Na jednej sali stoją obok siebie Rolls-Royce’y, na innej Ford Mustang, zabytkowe Austiny, Škody czy Morrisy. Wśród eksponatów można trafić także na czeską Pragę, której marka przed wojną należała do najważniejszych producentów samochodów w Czechosłowacji.

Osobny pawilon nazwano wręcz „Królestwem samochodów”. To tutaj zgromadzono luksusowe auta takich marek jak Rolls-Royce, Cadillac czy Ford, a część prezentowanych pojazdów ma już ponad sto lat. Muzeum nie układa przy tym swojej opowieści wyłącznie wokół najdroższych i najbardziej prestiżowych marek. Obok wielkich limuzyn stoją auta popularne, użytkowe i konstrukcje pokazujące, jak z dekady na dekadę zmieniała się motoryzacja.

Dzięki temu podczas jednej wizyty można przejść od samochodów pamiętających początki masowej motoryzacji do Poloneza „Borewicza”, Škód czy Daewoo Lanosa. Dla jednych będą to już eksponaty muzealne, dla innych samochody z parkingów sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat. I właśnie to zderzenie epok jest jednym z ciekawszych elementów libereckiej kolekcji.

Dużo miejsca poświęcono jednośladom. Wystawa rowerów prowadzi przez około dwa stulecia rozwoju tego środka transportu. Obok klasycznych bicykli można zobaczyć konstrukcje, przy których współczesny rower wygląda niemal jak urządzenie z innej epoki. Szczególne wrażenie robią najstarsze drewniane pojazdy – jeszcze bardziej przypominające eksperyment mechaniczny niż rower znany dzisiaj. Muzeum określa swoją kolekcję jako przekrojową wystawę przygotowaną z okazji dwusetnej rocznicy wynalezienia roweru.

Są również motocykle – przedwojenne i powojenne, produkcji czechosłowackiej i zagranicznej. Niektóre zachwycają prostotą konstrukcji, inne wyglądem, który nawet po kilkudziesięciu latach trudno pomylić z czymkolwiek współczesnym.

Szczególną uwagę zwraca charakterystyczny żółto-bordowy Čechie–Böhmerland 350 z 1938 roku. To rzadka, lżejsza odmiana słynnych motocykli konstruowanych przez Albina Hugo Liebischa. „Ludowy” model otrzymał jednocylindrowy, dwusuwowy silnik o pojemności 346 cm³ i rozwijał około 80 km/h. Gdy egzemplarz trafił do libereckiego muzeum, znane były zaledwie trzy zachowane motocykle tej wersji, z czego dwa pozostawały sprawne. Prezentowany w Libercu pojazd należy do prywatnego właściciela, został gruntownie odrestaurowany i nadal jest zdolny do jazdy.

Bardzo ważnym fragmentem muzeum jest historia komunikacji publicznej Liberca. Pawilon C powstał we współpracy z miejscowym Boveraclubem i został poświęcony autobusom oraz tramwajom. Znajdują się tam prawdziwe zabytkowe pojazdy, historyczne modele i stanowiska sterownicze. Jednym z eksponatów jest Tatra T3 z 1973 roku – przedstawiciel serii, która przez dziesięciolecia stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli komunikacji miejskiej w Europie Środkowej.

Na zewnątrz można natomiast natknąć się na pojazdy kolejowe, co dodatkowo poszerza zakres ekspozycji. Muzeum nie ogranicza się bowiem do czterech kółek. W pozostałych częściach prezentuje także tekstylną przeszłość Liberca, współczesny przemysł regionu, historię powojennej szkoły mechaników lotniczych oraz kolej linową na Ještěd. W tej ostatniej ekspozycji znalazły się m.in. oryginalne kabiny związane z historią jednej z najbardziej charakterystycznych libereckich kolejek.

Technické muzeum Liberec znajduje się niemal w centrum miasta, niedaleko Severočeskiego muzeum i Galerii Lázně. Można do niego dojechać tramwajami linii 2 i 3, wysiadając na przystanku Muzeum – Galerie Lázně.

Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach od 10.00 do 17.00. Bilet normalny kosztuje obecnie 220 koron, ulgowy 120 koron, a rodzinny 420 koron. Cena obejmuje wejście do wszystkich pawilonów.

To jedno z tych miejsc, w których planowana godzinna wizyta łatwo zamienia się w znacznie dłuższe zwiedzanie. Zwłaszcza gdy przy jednym eksponacie zatrzymuje Rolls-Royce, przy następnym stary tramwaj, a kilka metrów dalej pojawia się samochód, którym ktoś jeszcze całkiem niedawno jeździł do pracy.

Od drewnianego roweru po Rolls-Royce’a. Muzeum Techniki w Libercu