Willa Blaschki w Czeskim Dubie. Muzeum, w którym historia regionu spotyka się z literaturą i sztuką

Na pierwszy rzut oka jest to elegancka XIX-wieczna willa. Dopiero po przekroczeniu jej progu okazuje się, że budynek kryje znacznie więcej niż tylko muzealne eksponaty. Muzeum Podještědzkie w Czeskim Dubie to opowieść o historii miasta, dawnych mieszkańcach, sztuce, literaturze i codziennym życiu regionu Podještědí.

Siedziba muzeum mieści się w dawnej Willi Blaschki. Budowę rezydencji zlecił w 1881 roku producent tekstyliów Franz von Schmitt jako ślubny prezent dla swojej córki Marii i jej męża Konráda Blaschki. Rodzina Blaschków mieszkała tutaj do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej budynek przeszedł na własność miasta, a już od 1946 roku rozpoczęło w nim działalność muzeum.

Już sama reprezentacyjna hala stanowi jeden z najcenniejszych elementów obiektu. W 1906 roku została przebudowana w stylu secesyjnym. Powstała charakterystyczna dwukondygnacyjna przestrzeń z galeriami i krużgankiem, ozdobiona dużym witrażowym oknem z motywem dębowych liści oraz bogatą drewnianą boazerią z wykorzystaniem drewna dębowego. Atmosferę dawnej rezydencji uzupełniają archiwalne fotografie pokazujące pierwotne wyposażenie wnętrz.

Pierwsza część ekspozycji poświęcona jest historii samego muzeum oraz właścicielom willi. Można zobaczyć historyczne fotografie budynku, plany architektoniczne, materiały dokumentujące rozwój muzealnictwa w Czeskim Dubie od pierwszej wystawy etnograficznej z 1914 roku aż po powojenne odrodzenie placówki.

Znaczną część muzeum zajmują ekspozycje związane z jedną z najwybitniejszych czeskich pisarek XIX wieku – Karoliną Světlą. Zwiedzający mogą zobaczyć zarówno wyposażenie jej praskiego mieszkania, osobiste pamiątki, jak i rekonstrukcję gabinetu oraz letniego domu na podještědzkiej wsi, gdzie powstała większość jej najważniejszych utworów.

Osobne pomieszczenie przedstawia miejscowość Světlá, od której pisarka przyjęła swój literacki pseudonim. To właśnie tam, po śmierci jedynego dziecka, próbowała odnaleźć spokój i rozpocząć nowy etap życia. Zachowano również wyposażenie dawnego domu sołtysa, należącego do rodziny jej męża.

Miłośników muzyki zainteresuje sala poświęcona Bedřichowi Smetanie. Przypomina ona związki wybitnego kompozytora z Czeskim Dubem oraz jego współpracę z Karoliną Světlą przy operze „Hubička”.

W muzeum nie zabrakło również ekspozycji prezentujących historię miasta. Można obejrzeć dawne ilustracje Czeskiego Dubu, pamiątki po miejscowej społeczności żydowskiej oraz portrety dawnych właścicieli okolicznych majątków.

Kolejne sale przenoszą zwiedzających do XIX-wiecznej podještědzkiej wsi. Zgromadzono w nich liczne przedmioty codziennego użytku, wyposażenie gospodarstw oraz ręcznie malowaną papierową szopkę z XIX wieku.

Dużym kontrastem wobec wiejskich wnętrz są dwa tzw. pokoje zamkowe, prezentujące wyposażenie należące do rodziny Blaschków. Zachowała się między innymi bogata biblioteka, oryginalna ścierka do kurzu, ręczny odkurzacz oraz specjalny przyrząd do zdejmowania butów. Ściany zdobią portrety członków rodzin Blaschków i Schmittów.

Jedna z sal została poświęcona malarzowi, grafikowi i ilustratorowi Petrowi Dillingerowi, urodzonemu w Czeskim Dubie. Dalej znajduje się rekonstrukcja szkoły z przełomu XIX i XX wieku, pokazująca warunki, w jakich uczyły się dzieci przed ponad stu laty.

Na piętrze muzeum przygotowano wyjątkową ekspozycję poświęconą późnogotyckiemu malarstwu szablonowemu. Impulsem do jej stworzenia było odkrycie w 1991 roku niezwykle cennej skrzyni z końca XV wieku w miejscowym kościele. Zwiedzający mogą poznać technikę wykonywania dekoracji, zobaczyć repliki, szablony wykorzystywane do ich tworzenia, a na końcu obejrzeć oryginalną skrzynię datowaną na około 1490 rok.

Zwiedzanie kończy się powrotem do reprezentacyjnej hali, od której rozpoczyna się cała trasa. Muzeum Podještědzkie nie jest jedynie zbiorem zabytków. To miejsce, które w przemyślany sposób łączy historię miasta, losy jego mieszkańców, literaturę, sztukę i kulturę regionu, pozwalając lepiej zrozumieć bogate dziedzictwo północnych Czech.

Jak dojechać?

Ze Szklarskiej Poręby to około 65 km, czyli około 1 godz. 10 min samochodem. Najwygodniejsza trasa prowadzi przez Jakuszyce, Harrachov, Smrżovkę, Rychnov u Jablonca nad Nisou i Hodkovice nad Mohelkou do Czeskiego Dubu.

Willa Blaschki w Czeskim Dubie. Muzeum, w którym historia regionu spotyka się z literaturą i sztuką