Muzeum w Żeleznym Brodzie

Budynek Muzeum Miejskiego w Żeleznym Brodzie zwraca uwagę niezwykle ciekawym połączeniem zabytkowej architektury z modernistyczną zabudową.

Początki muzeum sięgają aż lat sześćdziesiątych XIX wieku, kiedy zostało założone w celu gromadzenia cennych zabytków i innych przedmiotów przeważnie rzemieślniczego pochodzenia. Od 1936 roku muzeum ma siedzibę w budynku tzw. Klemencovska. Gromadzenie kolekcji rozpoczęto w związku Czechosłowacką Wystawą Etnograficzną w Pradze (1895). Część zebranego materiału po wystawie wróciła do Železnégo Brodu dając tak naprawdę początek stałej ekspozycji muzealnej.

W tworzeniu wystawy uczestniczyło również miejscowe stowarzyszenie kupców, do którego należały pamiątki po zlikwidowanych cechach rzemieślniczych, takie jak chorągwie cechowe, pieczęcie, skarbiec i archiwa. W zbiorach przeważały relikty cechowe, dlatego też początkowo muzeum określano jako muzeum handlowe. W tym czasie zbiory były przechowywane w budynku ratusza bez żadnych zapisów.

Z siedziby ratusza muzeum przeniosło się do przeciwległego budynku szkoły dla chłopców, gdzie mieściło się do 1926 roku, kiedy to nabyło pomieszczenia w nowo wybudowanym budynku szkoły szklanej od Pojizerskiego Przemysłowego Instytutu Eksportu. W ciągu 1926 r. powołano również komitet przygotowawczy z zamiarem powołania stowarzyszenia muzealnego w Železné Brod, które miałoby zajmować się dotychczas zgromadzonymi zbiorami. Dopiero po ośmiu latach działalności plan został zrealizowany.

23 października 1934 r. w budynku ratusza odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Muzealnego. Nowo powstałe stowarzyszenie przejęło wszystkie zbiory poprzedniego Miejskiego Muzeum Handlowego.  W 1936 roku muzeum ponownie się przeniosło, na szczęście znowu tylko w pobliże. W tym samym roku zakończono budowę nowego budynku miejskiej kasy oszczędnościowej, w którym dzięki dyrektorowi, a zarazem członkowi Stowarzyszenia Muzeów, Jaroslavowi Hudskiemu, znalazło się dość miejsca na zainstalowanie i zdeponowanie zbiorów muzealnych. O ekskluzywności lokalu świadczy fakt, że muzeum nadal się tam mieści. W czasie II wojny światowej pomieszczenia muzeum były czasowo zajęte przez wojska niemieckie i muzeum nie było dostępne dla zwiedzających ani członków stowarzyszenia, jednak niemal natychmiast po zakończeniu wojny wznowiono działalność muzeum.

Jest to oryginalny cembrowany dom mieszczański z 1792 roku, którego szczyt został architektonicznie wkomponowany do nowo wybudowanego budynku miejskiej kasy oszczędnościowej. Muzeum Živnostenské muzeum stopniowo rozszerzyło się na muzeum krajoznawcze, a w 1968 roku specjalizowało się na etnografię regionu zwanego horní Pojizeří. W 1998 roku zbiory etnograficzne przeniesiono do nowo powstałej ekspozycji na Bělišti. Na rynku wybudowano ekspozycję szklarską.

Ekspozycja szklarska znajduje się na rynku náměstí 3.května w budynku zwanym Klemencovsko. Jest poświęcona rozwojowi szklarstwa w okolicy miasta Železný Brod od lat sześćdziesiątych XIX wieku, kiedy nastąpiło największe przenikanie produkcji szklarskiej z Jablonecka na Železnobrodsko.

W galerii osobistości szkoły szklarskiej są przedstawione najbardziej typowe dzieła poszczególnych artystów, którzy jako pedagodzy zasłużyli się o wykształcenie i umiejętności rzemieślnicze młodego pokolenia. Efektowne zakończenie szklarskiej ekspozycji tworzy sala wystawowa Libenskiego i Brychovej. Tu dwoje znanych w świecie artystów - szklarzy prezentuje przekrój swojej wspólnej twórczości.

Ekspozycja etnograficzna znajduje się w największym cembrowanym budynku zwanym Běliště. Każde z dziewięciu pomieszczeń wystawowych jest poświęcone określonej dziedzinie historii miasta Železný Brod i najbliższej okolicy. Można zobaczyć starą klasę szkolną, przedmioty cechowe, warsztat szewski, piekarstwo i piernikarstwo, przerób lnu, izby domowego tkacza, części odzieży z połowy XIX wieku, formy drukarskie, meble ludowe, a w pomieszczenia poddasza wystawione rzeźbione jasełka i modele domów mieszczańskich, które stały na rynku miasta Železný Brod.

Muzeum w Żeleznym Brodzie